26 Şubat 2013 Salı

Fareler ve İnsanlar - John Steinbeck

Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Steinbeck'in 1937 yılında yazdığı bu kitabını yıllar önce okumuştum ancak pek detayları kalmamıştı aklımda. Uzun süredir aklındaydı okumak. Bir klasiği yeniden okumanın zevki de bambaşka açıkçası :). Kitabı tekrar çok beğendim, küçük insanların büyük hayalleri üzerine yazılmış, kolay okunabilen ve fazla uzun olmayan bir hikayesi var.

Kitap, ABD'de büyük bunalım sonrasında, Salinas adı verilen bir bölgede, çiftlik çiftlik gezerek çalışan evsiz ve yalnız işçileri konu alıyor. Dev ve güçlü görüntüsünün altında çekingen ve korkak kişiliği ve kıt aklı bulunan Lennie Small ve onun ufak tefek ancak onu sürekli yönlendiren arkadaşı George Milton'un yokluk içinde fakat hayallerle zenginleşen hayatları anlatılmaktadır. Bir çiftlikten yanlış anlaşılma sonucu kaçmak zorunda kalıp daha güneyda başka bir çiftliğe arpa çuvalları yüklemek için yerleşen George ve Lennie'nin peşini bu yanlış anlaşılmalar bırakabilecek midir? Lennie'nin dev görüntüsünün aksine yumuşacık bir yüreği var ve yumuşak şeylere dokunmayı, minik hayvanları okşamayı çok sevmektedir. Gücünü kontrol etmeyi bir türlü başaramadığından, küçük sevimli hayvanları okşarken öldürmektedir ve güzel şeyleri okşama tutkusu dışarıdan yanlış anlaşılmaktadır. George ile Lennie'nin para biriktirip kendi topraklarına sahip olma (neredeyse tüm işçilerin hayali aynı) ve kendi hasatlarını yapıp kendi hayvanlarına bakma hayalleri öyle güzel anlatılır ki neredeyse kitabın içinden çıkıp somutlaşır. Hep bu hayalleri gerçek olsun istersiniz. Ancak yine Lennie'nin başını belaya sokması sonucu onun çiftlikteki adamlar tarafından cezasının verilmesini engellemek isteyen George başka trajik bir çare uygulamak zorunda kalır. Kitaba ilham olan Robert Burns'un "To a Mouse" isimli şiirinin iki dizesi bize aslında asıl mesajı verir: "En iyi planları farelerin ve insanların/Sıkça ters gider."

"Kitaplar işe yaramıyor. İnsanın yanında olacak birine ihtiyacı var......Sana bir şey diyeyim mi? İnsan uzun süre yalnız kaldı mı hastalanır, yalnızlıktan hastalanır."

4 yorum:

  1. Fareler ve İnsanlar kitabını okuduğumda lisedeydim . Aradan ne kadar zaman geçmiş. Özetinizi okurken kitabını tekrar hatırladım. Şimdi ise yeniden okumak istiyorum. Zaman hızla ilerliyor, bir kitabı önceden okumak ayrı ama şimdinin gözüyle okumak daha bir farklı. Malum zamanla insanın algıları hayata bakış açısı değişiyor. Okuduklarımıza ve gördüğümüz yerlere kendimizden anlamlar yüklüyoruz. Bu güzel paylaşımlar için ellerinize, emeklerinize sağlık.

    YanıtlaSil
  2. Evet aradan 3-5 yıl geçtiğinde güzel bir kitaptan anlaşılan şeyler bir önceki okumamıza göre değişiyor. Yorumunuz için teşekkür ederim :)

    YanıtlaSil
  3. Merhaba;
    Dostluğun ve dostluğun sınırlarının nasıl çizildiğini anlatan çok başarılı bir eser bence.

    YanıtlaSil
  4. Aynen, büyük tartışmalara yol açmıştır o sınırların neresi olması gerektiği konusunda...

    YanıtlaSil

Hoşgeldiniz :) Yorumlarınız benim için bir kazançtır.